English
Tại Bệnh viện Việt Pháp Hà Nội (HFH), bệnh gout được tiếp cận liên chuyên khoa. Các bác sĩ Nội Đa khoa phối hợp cùng bác sĩ chuyên khoa Dinh dưỡng trong chẩn đoán, điều trị và theo dõi lâu dài, đặc biệt trong các trường hợp có nguy cơ tái phát. Với mô hình chăm sóc y tế theo chuẩn phương Tây, đội ngũ bác sĩ HFH xây dựng kế hoạch điều trị dựa trên từng người bệnh, giúp người bệnh hiểu rõ tình trạng của mình và kiểm soát bệnh phù hợp với nhu cầu bản thân.
BS. Shun Kubo, bác sĩ Nội Đa khoa – Bệnh viện Việt Pháp Hà Nội, chia sẻ:
“Gout là tình trạng xảy ra khi nồng độ axit uric trong máu tăng cao dẫn đến viêm tại các khớp. Trong nhiều trường hợp, bệnh gây đau đột ngột và rất dữ dội, thường gặp nhất ở khớp ngón chân cái. Trong cơn gout cấp, người bệnh không nên cố gắng vận động khớp và cần đi khám sớm để được điều trị phù hợp.
Bệnh không được cho là “khỏi” khi cơn đau lắng xuống. Việc kiểm soát axit uric lâu dài là rất cần thiết. Theo dõi định kỳ nồng độ axit uric, uống đủ nước, đồng thời rà soát chế độ ăn và thói quen sử dụng rượu bia đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa các đợt tái phát.”
Một số điểm cần biết về gout:
- Nam giới có nguy cơ mắc bệnh cao gấp khoảng 3 lần nữ giới
- Nữ giới thường chỉ mắc bệnh gout sau mãn kinh
- Nguy cơ cao hơn ở người thừa cân/béo phì
- Bệnh có yếu tố di truyền: nguy cơ mắc cao hơn khi người thân (cha mẹ/ông bà) có tiền sử bệnh
Về cơ chế gây bệnh, axit uric được tạo ra khi cơ thể phân hủy purin – chất có trong một số thực phẩm và đồ uống nhất định. Ở mức bình thường, axit uric vô hại và sẽ được đào thải qua nước tiểu. Gout xảy ra khi cơ thể sản xuất quá nhiều axit uric và không đào thải kịp. Các tinh thể axit sẽ kết tinh trong máu và lắng đọng tại khớp, phổ biến nhất là khớp ngón chân cái. Cần lưu ý, nồng độ axit uric cao không đồng nghĩa chắc chắn bị gút, nhưng khi mức này tăng lên, nguy cơ mắc gút cũng tăng theo.
Các thực phẩm và đồ uống có hàm lượng purin cao đều làm tăng quá trình tạo axit uric trong cơ thể. Hiểu rõ những thực phẩm có thể khởi phát hoặc làm nặng bệnh gút (cũng như các tình trạng liên quan đến tinh thể axit uric như sỏi thận) giúp người bệnh hạn chế các cơn đau và duy trì sinh hoạt thường ngày.
TS.BS. Hồ Thu Mai, Khoa Dinh dưỡng – Bệnh viện Việt Pháp Hà Nội, chia sẻ người bệnh nên lưu ý các nhóm thực phẩm có thể làm trầm trọng tình trạng bệnh như:
- Đồ uống, đồ ngọt nhiều fructose hoặc đường: đường cao làm tăng axit uric
- Rượu bia, đặc biệt là bia do chứa men; rượu mạnh có hàm lượng purin thấp hơn nhưng vẫn góp phần làm tăng axit uric
- Nội tạng động vật, kể cả xúc xích (thường làm từ phần nội tạng)
- Thịt thú săn (ít phổ biến tại Việt Nam), thịt ngỗng, thịt bê
- Thịt đỏ: bò, cừu, heo, bacon
- Một số loại quả, rau, đậu như đậu xanh, đậu nành, bông cải xanh, nho khô
Người bệnh nên uống nhiều nước và có thể cân nhắc bổ sung thêm các thực phẩm chứa hàm lượng purin thấp vào chế độ ăn hàng ngày như:
- Cherry
- Cơm, mì, ngũ cốc (trừ yến mạch)
- Cá và thịt gà
- Trứng
- Bơ đậu phộng
- Cà phê
Vậy cần làm gì khi lên cơn gout?
Mặc dù quản lý lâu dài thay vì tìm kiếm một phương pháp “chữa khỏi” hoàn toàn là cách hiệu quả nhất để phòng ngừa, cơn viêm cấp do gout vẫn có thể xảy ra và gây đau dữ dội. Trong những trường hợp này, bác sĩ có thể chỉ định NSAIDs (các thuốc kháng viêm non-steroid) có tác dụng giảm đau và chống viêm nếu người bệnh không mắc bệnh thận hoặc loét dạ dày. Bác sĩ sẽ tư vấn loại NSAIDs phù hợp với tình trạng cụ thể của từng người bệnh.
Trong các trường hợp nặng, bác sĩ có thể chỉ định corticosteroid nhằm giảm sưng và viêm. Đây là nhóm thuốc có tác dụng mạnh hơn và có thể được tiêm bắp khi cần thiết. Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể kê thuốc giúp giảm nồng độ axit uric về mức mục tiêu. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, việc kiểm soát axit uric có thể đạt được thông qua điều chỉnh chế độ ăn, kết hợp theo dõi sát sao nồng độ axit uric cùng bác sĩ điều trị.
BS. Kubo Shun chia sẻ thêm:
“Tần suất xét nghiệm axit uric phụ thuộc vào triệu chứng và điều trị. Thông thường, khi người bệnh bắt đầu điều trị hoặc thay đổi lối sống, xét nghiệm máu được thực hiện mỗi 1–3 tháng. Khi đã ổn định, có thể theo dõi mỗi 1–2 năm.
Những thay đổi về lối sống như cải thiện chế độ ăn, giảm sử dụng rượu bia (đặc biệt là bia), uống nhiều nước có thể giảm nồng độ axit uric khá nhanh, đôi khi chỉ trong vài ngày. Tuy nhiên, mỗi người có mức độ đáp ứng khác nhau, vì vậy không nên đánh giá dựa trên một kết quả đơn lẻ. Quản lý lâu dài và nhất quán là yếu tố then chốt giúp phòng ngừa các cơn gout tái phát.”
Do mức độ đau dữ dội, kèm theo sưng hoặc thay đổi màu da tại vị trí đau, các cơn gout đôi khi có thể bị nhầm lẫn với những bệnh lý hoặc nhiễm trùng khác. Vì vậy, việc nhận biết đúng cơn gout là rất quan trọng. Khi có bất kỳ nghi ngờ nào về tình trạng sức khỏe, người bệnh nên đi khám bác sĩ; trong những trường hợp nặng, người bệnh cần được cấp cứu.
Gout là bệnh lý phổ biến và có thể kiểm soát. Với sự hỗ trợ của đội ngũ chuyên gia tại Bệnh viện Việt Pháp Hà Nội, người bệnh có thể chủ động quản lý bệnh và hạn chế tối đa các đợt bùng phát.
Nếu bạn nghi ngờ mình đang gặp các cơn gout hoặc có câu hỏi liên quan đến viêm khớp hay dinh dưỡng, vui lòng liên hệ hotline 024 3577 1100 để được tư vấn thăm khám với các bác sĩ chuyên khoa của HFH.
