Các hormone này tác động lên buồng trứng hoặc tinh hoàn, thúc đẩy sản xuất estrogen ở bé gái và testosterone ở bé trai, từ đó dẫn đến những thay đổi về thể chất và chức năng sinh sản.
Khi quá trình này diễn ra sớm hơn bình thường, trẻ bước vào tình trạng dậy thì sớm.
Dậy thì sớm có thể liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm:
- Bất thường hệ thần kinh trung ương (u não, tổn thương vùng hạ đồi – tuyến yên, dị tật bẩm sinh…)
- Các bệnh lý tại buồng trứng, tinh hoàn hoặc tuyến thượng thận gây tăng tiết hormone sinh dục
- Một số hội chứng hoặc rối loạn nội tiết
- Yếu tố gia đình và các đột biến gen hiếm gặp
Trong thực tế, không ít trường hợp không xác định được nguyên nhân cụ thể và cần được theo dõi tiến triển theo thời gian.
Những dấu hiệu dậy thì sớm bố mẹ cần lưu ý
Trẻ được xem là dậy thì sớm khi xuất hiện dấu hiệu dậy thì trước 8 tuổi ở bé gái và trước 9 tuổi ở bé trai.
Ở bé gái:
- Phát triển tuyến vú (thường là dấu hiệu đầu tiên)
- Mọc lông vùng sinh dục, nách
- Tăng tốc độ phát triển chiều cao bất thường so với trước
- Xuất hiện dịch tiết âm đạo
- Bắt đầu có kinh nguyệt (thường sau 1–2 năm kể từ dấu hiệu đầu tiên)
Ở bé trai:
- Tinh hoàn to lên (dấu hiệu sớm nhất)
- Dương vật phát triển
- Mọc lông vùng sinh dục, mặt và nách
- Tăng tốc độ phát triển chiều cao
- Thay đổi giọng nói
- Có thể xuất tinh về đêm
- Một số trường hợp có thể xuất hiện tình trạng ngực to nhẹ thoáng qua
Ảnh hưởng lâu dài nếu không được can thiệp
Dậy thì sớm không chỉ là thay đổi về thời điểm mà còn có thể ảnh hưởng đến sự phát triển tổng thể của trẻ:
- Giảm chiều cao khi trưởng thành: do sụn tăng trưởng đóng sớm, làm rút ngắn thời gian tăng trưởng
- Rối loạn tâm lý – hành vi khi trẻ phải đối mặt với những thay đổi cơ thể sớm hơn so với bạn bè cùng trang lứa
- Nguy cơ bệnh lý nội tiết: đặc biệt trong các trường hợp có nguyên nhân thực thể
Tại Bệnh viện Việt Pháp Hà Nội, trẻ có dấu hiệu dậy thì sớm sẽ được thăm khám bởi bác sĩ Nhi có chuyên sâu về Nội tiết, với hướng tiếp cận toàn diện:
- Đánh giá lâm sàng về tăng trưởng và mức độ phát triển dậy thì
- Xét nghiệm nội tiết để phân tích hoạt động hormone
- Chụp X-quang bàn tay – cổ tay nhằm xác định tuổi xương và dự đoán tăng trưởng
Trong những trường hợp cần thiết, trẻ có thể được chỉ định thêm các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như siêu âm, CT hoặc MRI để tìm nguyên nhân và định hướng điều trị phù hợp.
Việc đánh giá sớm giúp bác sĩ đưa ra chiến lược theo dõi hoặc can thiệp kịp thời, nhằm làm chậm tiến trình dậy thì, bảo tồn tiềm năng chiều cao và giảm thiểu các ảnh hưởng về tâm lý – xã hội cho trẻ.
Để biết thêm thông tin chi tiết hoặc đặt lịch khám các bác sĩ chuyên khoa Nhi của HFH, vui lòng liên hệ qua HOTLINE 024.35771100, INBOX Fanpage “Bệnh viện Việt Pháp Hà Nội” hoặc Zalo OA zalo.me/2008009049335817955.
