English
Từ triệu chứng không đặc hiệu đến chẩn đoán hiếm gặp
Bé N.G., 7 tuổi, từ Lạng Sơn đến Bệnh viện Việt Pháp Hà Nội (HFH) khám vì những cơn đau bụng xuất hiện từng đợt. Đây là triệu chứng không đặc hiệu, dễ khiến người bệnh nghĩ đến các bệnh lý tiêu hóa thường gặp.
Tuy nhiên, qua thăm khám và siêu âm bởi các bác sĩ Nhi và Chẩn đoán hình ảnh tại Bệnh viện Việt Pháp Hà Nội, trẻ đã được phát hiện giãn đài bể thận phải và đoạn cao niệu quản phải. Hình ảnh cho thấy có khả năng dòng nước tiểu đang bị cản trở, nhưng nguyên nhân chưa được xác định rõ.
Trước những bất thường được phát hiện trên siêu âm, bác sĩ chuyên khoa Nhi HFH đã hội chẩn cùng TS.BS. Nguyễn Thu Hương, Trưởng khoa Thận và Lọc máu, bệnh Viện Nhi Trung ương.
Với tình trạng giãn đường tiết niệu chưa rõ nguyên nhân, các bác sĩ cần đánh giá mức độ ứ nước thận và loại trừ, có thể không phải bất thường của niệu quản mà là những bất thường giải phẫu có thể liên quan hoặc các bất thường mạch máu khác. Bệnh nhi vì vậy được chỉ định chụp cộng hưởng từ (MRI) hệ tiết niệu để khảo sát kỹ hơn cấu trúc và đường đi của niệu quản.
Kết quả MRI cho thấy đoạn cao niệu quản phải đi phía sau tĩnh mạch chủ dưới, phù hợp với chẩn đoán niệu quản sau tĩnh mạch chủ dưới (retrocaval ureter – RCU).
RCU là một dị tật bẩm sinh hiếm gặp, hình thành do bất thường trong quá trình phát triển của hệ tĩnh mạch. Khi niệu quản có đường đi phía sau tĩnh mạch chủ dưới, một đoạn niệu quản có thể bị chèn ép, gây cản trở dòng nước tiểu và dẫn đến giãn đường tiết niệu phía trên.
Bệnh lý này thường không có triệu chứng đặc hiệu. Trẻ có thể chỉ đau bụng hoặc đau vùng hông lưng từng đợt; một số trường hợp có thể kèm nhiễm khuẩn đường tiết niệu hoặc tiểu máu.
Theo các nghiên cứu được công bố năm 2002 của khoa Tiết niệu & Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Đại học Patras, Hy Lạp, có khoảng 21% RCU kèm theo bất thường tiết niệu, tim mạch. Vì vậy, việc nhận diện bất thường trên siêu âm và tiếp tục khảo sát bằng phương tiện chẩn đoán hình ảnh phù hợp có ý nghĩa quan trọng. Đặc biệt, MRI là phương tiện chẩn đoán hình ảnh giúp chẩn đoán chính xác bệnh lý thận tiết niệu nói chung, đặc biệt là bệnh lý hiếm gặp như RCU.
Xác định bệnh, hội chẩn ngoại khoa và phẫu thuật nội soi
Sau khi MRI xác định chẩn đoán, trường hợp của N.G. tiếp tục được hội chẩn với TS.BS. Nguyễn Duy Việt, Phó Trưởng khoa Ngoại Tiết niệu, Bệnh viện Nhi Trung ương.
Dựa trên đặc điểm giải phẫu và tình trạng giãn đường tiết niệu, các chuyên gia thống nhất lựa chọn phẫu thuật nhằm giải phóng đoạn niệu quản bị ảnh hưởng, tái định vị niệu quản và khôi phục lưu thông nước tiểu cho trẻ.
Theo TS. BS. Nguyễn Duy Việt – người trực tiếp thực hiện ca phẫu thuật nội soi cho bé N.G, đây là một dị tật rất hiếm gặp trong thực hành lâm sàng. Từ năm 2005 đến nay, BS. Việt mới gặp 7 trường hợp RCU. Trường hợp đầu tiên được điều trị bằng phẫu thuật mổ mở; 6 trường hợp sau đó được thực hiện bằng phương pháp phẫu thuật nội soi.
Sau phẫu thuật, bé G tỉnh táo, không sốt, vết mổ khô, ăn uống và sinh hoạt bình thường. Bệnh nhi tiếp tục được theo dõi để đánh giá kết quả điều trị và tình trạng đường tiết niệu.
Khi đau bụng không chỉ là vấn đề tiêu hóa
Từ một triệu chứng không đặc hiệu, bác sĩ Nhi tại Bệnh viện Việt Pháp Hà Nội đã nhận diện dấu hiệu bất thường trên siêu âm, hội chẩn chuyên gia Thận – Tiết niệu, chỉ định MRI để làm rõ giải phẫu và sau khi xác định chẩn đoán tiếp tục phối hợp với chuyên gia Ngoại khoa để lựa chọn phương án phẫu thuật phù hợp.
Qua trường hợp này cho thấy khám lâm sàng kỹ lưỡng, chẩn đoán hình ảnh phù hợp và hội chẩn đa chuyên khoa có vai trò quan trọng trong việc phát hiện và điều trị những bệnh lý hiếm gặp ở trẻ. Tại Bệnh viện Việt Pháp Hà Nội, các trường hợp phức tạp được tiếp cận theo quy trình phối hợp liên chuyên khoa, từ phát hiện bất thường, xác định chẩn đoán đến điều trị ngoại khoa. Bên cạnh năng lực chuyên môn, an toàn phẫu thuật được chú trọng với hệ thống phòng mổ và quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn theo tiêu chuẩn châu Âu, góp phần tạo điều kiện an toàn cho các ca phẫu thuật, đặc biệt ở bệnh nhi.
Để biết thêm thông tin chi tiết hoặc đặt lịch khám với bác sĩ chuyên khoa tại HFH, vui lòng liên hệ qua HOTLINE 024.35771100, INBOX Fanpage “Bệnh viện Việt Pháp Hà Nội” hoặc Zalo OA zalo.me/2008009049335817955.
